Een tussenjaar in het buitenland: wat houdt het in en hoe begin je?

Denk je eraan om een tussenjaar in het buitenland te nemen, maar weet je nog niet precies hoe dat eruitziet? Je bent niet de enige. Veel jongeren voelen na school of tijdens hun studie de behoefte om even iets totaal anders te doen. Reizen, nieuwe mensen ontmoeten, jezelf uitdagen en ontdekken wat je écht wilt, dat is waar een tussenjaar om draait.

Maar wat houdt een tussenjaar in het buitenland precies in? Wanneer mag je een tussenjaar nemen, wat kun je allemaal doen en hoe begin je met plannen? De mogelijkheden zijn eindeloos: backpacken door Azië, werken in Australië, vrijwilligerswerk doen in Afrika of als au pair wonen bij een gastgezin.

In deze blog helpen we je op weg bij het plannen van jouw tussenjaar in het buitenland. Je krijgt een duidelijk beeld van wat een tussenjaar inhoudt, welke opties er zijn en hoe je jouw avontuur concreet kunt aanpakken. Van reizen en backpacken tot werken, vrijwilligerswerk of au pair worden — altijd op een manier die past bij jou, jouw plannen en jouw toekomst.

Ben je benieuwd of een tussenjaar in het buitenland iets voor jou is? Ontdek hieronder wat een tussenjaar precies is en hoe jij jouw avontuur stap voor stap kunt beginnen.

Wat is een tussenjaar?

Een tussenjaar is een periode waarin je tijdelijk stopt met studeren of werken om andere ervaringen op te doen. De meeste jongeren nemen een tussenjaar na de middelbare school, maar ook tijdens of tussen studies in komt het steeds vaker voor. Het idee is simpel: je neemt bewust de tijd om te ontdekken wat bij je past, voordat je de volgende stap zet.

Veel jongeren kiezen ervoor om hun tussenjaar in het buitenland door te brengen. Denk aan backpacken in het buitenland, werken, of vrijwilligerswerk in het buitenland. Maar ook een au pair avontuur of een highschool jaar behoort tot de mogelijkheden. Zo leer je nieuwe culturen kennen, ontmoet je mensen van over de hele wereld en ontwikkel je jezelf op een manier die je in een klaslokaal niet snel meemaakt.

Een tussenjaar hoeft trouwens niet precies een jaar te duren. Sommigen gaan een paar maanden weg, anderen combineren verschillende ervaringen en zijn langer onderweg. Er is geen vaste vorm. Het gaat erom dat jij je tussenjaar invult op een manier die bij jou past.

Wanneer mag je een tussenjaar nemen?

Veel jongeren vragen zich af: wanneer mag je een tussenjaar nemen? Dat hangt af van je leeftijd en je situatie.

Na de middelbare school

Veel jongens en meiden nemen een tussenjaar na de middelbare school. Je rond je examens af en kiest ervoor om eerst te reizen, werken of ervaring op te doen voordat je gaat studeren. Belangrijk is om rekening te  houden met de kwalificatieplicht. Als je 16 of 17 jaar bent, dan moet je onderwijs volgen totdat je een startkwalificatie hebt gehaald. Een startkwalificatie is een van de volgende diploma’s: mbo niveau 2 of hoger, havo en vwo.

Tijdens of na je studie

Ook tijdens of na je studie kun je een tussenjaar nemen. Een tussenjaar tijdens je studie noem je vaak een studiepauze. Dit kan je doen, omdat je studievertraging hebt, of omdat je zelf toe bent aan een pauze. Houd er wel rekening mee dat het kan zijn dat je je moet uitschrijven bij je opleiding en dat het gevolgen kan hebben voor je studiefinanciering als je het tijdens je studie doet. Hierdoor is na de studie ook een hele handige optie om een tussenjaar te nemen!

Vanaf welke leeftijd mag je een tussenjaar nemen?

Een tussenjaar heeft niet alleen met je leeftijd te maken, maar ook met de kwalificatieplicht (volgens de Nederlandse wet):

Mag je een tussenjaar nemen als je 16 bent?

In Nederland geldt leerplicht tot 16 jaar en kwalificatieplicht tot 18 jaar. Een volledig tussenjaar is dan meestal niet mogelijk, maar een highschool avontuur vaak wel.

Mag je een tussenjaar nemen als je 17 bent?

Op je 17e ben je nog leerplichtig. Of je ook nog in de kwalificatieplicht zit, hangt ervan af of je een mbo niveau 2 of hoger, havo of vwo diploma hebt. Heb je een van deze diploma’s? Dan kan je een tussenjaar nemen!

Mag je een tussenjaar nemen als je 18 of ouder bent?

Ja. Vanaf je 18e ben je leerplichtvrij en heb je volledige vrijheid om een tussenjaar te nemen. Er is geen maximale leeftijd voor een tussenjaar. Voor onze reizen geldt dat de meeste deelnemers tussen de 17 – 25 jaar zijn. Maar de meeste reizen zijn ook zeker mogelijk als je wat ouder bent.

Lees alles over leeftijden en een tussenjaar in deze blog. Doe via de Rijksoverheid de check: Kan ik een tussenjaar nemen? En wat moet ik regelen?

Is een tussenjaar verstandig?

Een tussenjaar kan ontzettend waardevol zijn, mits je het bewust invult. Het is allang geen ‘niks‑doen‑jaar’ meer, maar juist een periode waarin je ontdekt wat bij je past, voordat je gaat studeren of werken. Een jaar waarin je groeit, leert en ervaringen opdoet die je de rest van je leven meeneemt.

Wat levert een tussenjaar je op? 

• Je leert jezelf beter kennen
• Je doet nieuwe (werk‑ en reis)ervaringen op
• Je komt zelfstandiger en zelfverzekerder terug

Jongeren die hun tussenjaar bewust gebruiken — door te reizen, te werken, vrijwilligerswerk te doen of nieuwe vaardigheden te leren — starten vaak gemotiveerder aan een vervolgopleiding. Ze weten beter wat ze wél en juist ook níét willen, en durven daar keuzes in te maken.

Wat zeggen cijfers over een tussenjaar? 

Onderzoek van het Tussenjaarkenniscentrum, DUO, ResearchNed en het Trimbos Instituut laat zien waarom steeds meer jongeren bewust kiezen voor een tussenjaar:

• 1 op de 3 hbo‑studenten stopt of switcht in het eerste studiejaar (op de universiteit +/- 1 op de 4).
• Van de studenten die stoppen, noemt 50% een verkeerde studiekeuze als belangrijkste reden.
• 27% stopt door een gebrek aan motivatie en 1 op de 3 ervaart sterke prestatiedruk.
• Studenten met reiservaring in hun tussenjaar stoppen minder vaak in het eerste studiejaar (24% tegenover 27% gemiddeld).

Waarom kiezen jongeren (en ouders) voor een tussenjaar? 

• 91% wil tijdens het tussenjaar op reis of werkervaring opdoen in het buitenland — omdat je de wereld niet leert kennen vanaf je slaapkamer.
• 74% ziet een tussenjaar als hét moment om een nieuwe taal te leren of te verbeteren.
• 81% wil andere culturen leren kennen en meer begrip krijgen voor hoe mensen elders leven.
• 92% geeft aan dat een tussenjaar helpt om zelfstandiger en zelfverzekerder te worden.
• 74% wil ontdekken waar hun grenzen liggen — en hoe ze die kunnen verleggen.
• 89% droomde al vóór het eindexamen van een avontuur in het buitenland.

Ook ouders zien steeds vaker de waarde van een tussenjaar. 69% staat er positief tegenover, al vindt slechts 14% het meteen prettig als dat avontuur verder gaat dan Europa. Begrijpelijk en precies waarom een goed gesprek en een doordachte voorbereiding zo belangrijk zijn.

Zijn er ook aandachtspunten aan een tussenjaar? 

Natuurlijk zijn die er. Een tussenjaar kost vaak geld en je studeert later af. Maar eerlijk is eerlijk: dat ene jaar verschilt weegt voor veel jongeren niet op tegen de persoonlijke groei die ze ervoor terugkrijgen. Veel jongeren komen juist gemotiveerder, gerichter en met meer vertrouwen terug. Ook kan het helpen bij het maken van de studiekeuze.

Welke reizen zijn geschikt voor jouw tussenjaar avontuur in het buitenland?

Bijna al onze reizen zijn geschikt voor tussenjaar-avonturiers. Dankzij een grote variatie aan reizen, hebben wij voor vrijwel iedereen een passende tussenjaar naar het buitenland die wij kunnen aanbieden. Daarnaast hebben wij onze tussenjaren in het buitenland onderverdeelt in een aantal categorieën:

• Vrijwilligerswerk: Een nuttige en zeer leerzame invulling van je tussenjaar werken in het buitenland!
• Backpacken: Reis samen met een groep en ontdek het land!
• Kickstart reizen: In een aantal weken allemaal leuke, culturele of avontuurlijke activiteiten in een groep die (de start van) je reis leuk en makkelijk maken! Vaak een combinatie van reizen en vrijwilligerswerk (de Kickstart Australië en Nieuw-Zeeland uitgezonderd)
• Working Holiday: Een combinatie van rondreizen en geld verdienen door in je tussenjaar te werken in onder andere Australië, Nieuw-Zeeland en/of Japan.
• Wildlifeprojecten: Help mee als vrijwilliger de beschermde diersoorten en natuurgebieden te beschermen!
• Highschool programma: Leuk meedraaien op een middelbare school in Amerika of Nieuw-Zeeland
• Au Pair: een (half) jaar wonen bij een gastgezin in Amerika of Australië, op hun kinderen passen en de tijd van je leven hebben!

Lees hier meer over al deze reizen of kijk op deze pagina om alle tussenjaarreizen te zien.

Populaire landen voor een tussenjaar

• Australië – werken, roadtrips en strand
• Nieuw-Zeeland – natuur en avontuur
• Thailand – backpacken, vrijwilligerswerk en cultuur
• Costa Rica – natuur, surfen, vrijwilligerswerk en wildlife
• Zuid-Afrika – vrijwilligerswerk, safari’s en de Garden Route
• Sri Lanka – cultuur, natuur en vrijwilligerswerk
• Indonesië – eilanden, cultuur, vrijwilligerswerk en strand

Dit zijn een paar van de populairste landen onder tussenjaarreizigers! Maar gelukkig zijn er nog veel meer opties te vinden op onze website.

Hoe bereid je je voor op een tussenjaar?

Begin op tijd met plannen. Denk na over wat je wilt doen (werken, backpacken, vrijwilligerswerk of iets anders), kies een bestemming of aantal bestemmingen waar je graag naartoe wil en regel praktische zaken zoals visa, verzekeringen en financiën. Goede voorbereiding zorgt ervoor dat je meer uit je tussenjaar haalt.

Wil je ontdekken welke optie het beste bij jou past? 
Bekijk onze tussenjaarprogramma’s of plan een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee. Ook leuk is om ons (gratis) magazine aan te vragen.

Tip: Bekijk ook het stappenplan voor het plannen van jouw ultieme tussenjaar na de havo/vwo van Studiekeuze maken.

Benieuwd naar hoe je een tussenjaar financiert? 
Lees deze reistip met een voorbeeld van mogelijke inkomsten en uitgaven en manieren om je tussenjaar + reis te financieren.

Wil je ervaringen van andere reizigers lezen en zien? 
Lees de reisverhalen op onze website en bekijk onze Instagram, Facebook en TikTok.

Pfoe, klinkt als veel voorbereidingen hé? Wij helpen je daar gelukkig bij! Maak je bij ons een boeking, dan ontvang je altijd een uitgebreide boekingsbevestigingen. Aan de hand van deze bevestiging nemen we jou stap-voor-stap mee op avontuur, zodat je niks vergeet.

Klaar voor jouw tussenjaar in het buitenland?

Een tussenjaar in het buitenland is voor veel jongeren een ervaring die ze nooit meer vergeten. Of je nu kiest voor reizen, werken, vrijwilligerswerk of au pair worden — je komt altijd rijker terug.

Over: Luuk Heitkamp

Luuk Heitkamp is eigenaar van Activity International en is gespecialiseerd in het organiseren van unieke reiservaringen. Hij heeft vooral de focus op bestemmingen als Australië, Nieuw-Zeeland, Costa Rica en de Verenigde Staten.