Tussen de apen - Julia

Julia heeft vrijwilligerswerk gedaan op het Monkey Rehab Center. Hier hielp ze dagelijks mee met de verzorging van verweesde, gewonde of ‘vermenselijkte’ apen. Van het klaarmaken van voer tot het schoonmaken van verblijven en het geven van de fles aan baby‑aapjes. Ze heeft prachtig geschreven over haar ervaring en deelde dit met ons, zodat jij dit kunt lezen. Dank je wel Julia!

Primatentaal: een onbekende wereld

”Primatentaal. Wat is dat? Op zoek naar de juiste woorden, het duurde even, want de ervaring in het Monkey Rehab Centrum in Zuid-Afrika heeft een diepe indruk gemaakt. Mij geraakt op een niveau en een stuk wat tot nu toe onontdekt is geweest in mijzelf. 

Het leven tussen verweesde apen

Het centrum vangt verschillende apen op, voornamelijk de beerbaviaan en de vervet apen. Vele apen zijn verweesd en onder verschillende omstandigheden in Lybomi terecht gekomen.

De wereld van de apen is er eentje die we in Nederland niet vaak zien, denken we. Ook hier, in Nederland, tussen de mensen kan het voorkomen dat je buiten de groep geplaatst wordt. Omdat je ‘zwakker bent, afwijkend bent’ of je je niet gedraagt zoals het ‘behoort’ of naar wat de norm is. En ook mensen doen elkaar pijn, waardoor er soms iets in een mens geraakt wordt dat geheeld moet worden — medisch, psychisch, of allebei. De apen spreken het alleen anders uit, in hun eigen taal. Je wordt anders gestraft als je je niet gedraagt en het leed is anders zichtbaar. Dat levert natuurlijk soms moeilijke situaties op, maar ook dat is deel van de apen natuur en dan dus ook onderdeel van het werk wat je doet. Denk aan een gevecht om een rang in de groep, waarbij apen soms gewond raken. Of apen die door mensenhanden zijn verwond. Deze apen worden geholpen en medisch behandeld. Je doet wat nodig is. 

De vervet aap Gandalf 

Er was een vervet aap genaamd Gandalf. Deze aap heeft een diepe indruk bij mij achtergelaten. Gandalf werd geopereerd in het centrum, omdat zijn handje eraf was gehaald. Door mensen.. In het centrum werd hij alleen in een donkere ruimte geplaatst nadat hij was geopereerd. Dit omdat hij doodsbang was voor zowel mensen, als apen. Hij zat lang in een ‘freeze’ stand, een overlevingsmechanisme wat vaak voorkomt na zwaar trauma. Het licht in zijn ruimte werd afgedekt met een doek, waarin eerst een klein gaatje werd geknipt. Dit om zijn rust te bewaken, zodat hij niet nog meer overspoeld raakte van angst. Hij kon stapsgewijs wennen aan zijn nieuwe omgeving, doordat het gat iedere dag wat groter gemaakt werd en het licht geleidelijk bij Gandalf naar binnen werd gelaten. Naarmate de dagen vorderden, begon hij heel voorzichtig te eten en om zich heen te kijken. Hij kwam met kleine stapjes in beweging en kon van een binnenruimte door naar een buitenruimte. Een aap, waarvan de situatie eerst uitzichtloos leek, geeft je stap voor stap weer licht, weer leven. 

De mensen achter het Monkey Rehab Center 

Het sterftecijfer in het Monkey Rehab Center ligt laag, maar helaas zijn niet alle apen te redden. Een Zuid-Afrikaanse arts beheert het centrum. Hij is een chirurg die altijd in Europese ziekenhuizen heeft gewerkt, maar wel is opgegroeid tussen de apen. Nu doet hij er alles aan om alle apen een tweede, maar soms ook wel 10e kans te geven! Hij heeft er zijn levenswerk van gemaakt om een aap een paar uur verderop op te halen en als het nodig is een hartfilmpje te maken, te hechten, te opereren, warm te houden en met veel liefde voor de aap te zorgen. Met hart en ziel werken is hier van toepassing. Is het dan nog wel werk? Niet echt.. En om het allemaal van zo dichtbij mee te maken is bizar. Dan denk je even, ehm. Is dit echt? Ja dus, het is echt. 

Verbinding op apenniveau

Het werk bij het Monkey Rehab Center heeft mij laten zien en ervaren hoe waardevol het is om hier deel van te mogen uitmaken. De baby aapjes die eerst wat angstig zijn, zie je met de dag dichter naar je toe komen. Letterlijk van een handje wat zich uitstrekt, tot de geluiden die ze maken als ze je zien. Waar ze eerst nog hard gilden, hoor je naarmate de tijd verstrijkt enthousiaste geluiden en zie je ze springen van blijdschap. Of apen die als huisdier zijn gehouden en van alleen maar bananen eten, ineens toch het natuurlijke gras verkiezen boven die banaan en weer echt aap worden. Dat is prachtig om te zien en aan mee te kunnen helpen! 

De apen houden je vast en met hun kleine sterke handjes ‘kleden ze je uit’. Uit nieuwsgierigheid trekken ze aan kleding en ritjes. Dat betekent dat ze zich veilig bij je voelen. Hiernaast wordt je gegroomed: het weghalen van stof, haartjes, insectjes of gewoon doen alsof. Je wordt niet alleen geaccepteerd, maar op apenniveau liefgehad. Een liefdestaal die letterlijk soms de haren bij je uittrekt, dus is dus echter een eer : ) Tuurlijk, ze plassen en poepen per ongeluk op je en ze kunnen bijten. Je maakt ook lange dagen. Maar maakt het uit? Nee, totaal niet. Dat vergeet je zo weer. Hetgeen wat je ervoor terugkrijgt is te waardevol en te belangrijk. De allerkleinsten hebben veel warmte en liefde nodig, dus als je dan een halfuurtje niks doet, dan ga je niet ‘niks doen’, maar knuffel je vanzelf een babyaapje. 

Het ritme van de Afrikaanse wildernis 

En in de nacht wakker worden omdat er een wilde aap op je dak springt, de geluiden die je hoort, ik mis het. De insecten die op de tafel kunnen landen, waar je eerst van schrikt, ga je normaal vinden. De hagedissen op de wc, de kevertjes je er rondlopen. Je begint ze mooi te vinden. De stille ochtenden, waarin je alleen zit te genieten van de rust voordat iedereen wakker is en je de apengeluiden op de achtergrond hoort is echt een beleving die je ‘reset’ uit het normale bestaan wat je kent. Geëlektrocuteerd worden, omdat je een grote baviaan wil vastleggen, tja.. er zijn ergere dingen. Grenzen verleggen waarvan je niet wist dat ze bestonden, en liefhebben op een diepgaandere manier dan je ooit hebt ervaren. Het Monkey Rehab Project heeft onontdekt gebied in mijzelf laten zien. Het primaten gebied. Een magische beleving, en een verhaal, wat nog verder gaat dan zichtbaar is.”

Wauw, wat heeft Julia uitgebreid en prachtig geschreven over haar tijd bij het Monkey Rehab Center. Word jij ook enthousiast na het lezen van Julia’s verhaal en het zien van haar foto’s? Neem dan een kijkje bij de reis voor meer informatie. Of stuur ons een berichtje!